الشيخ محمد رضا المظفر ( مترجم وشارح : على محمدى )

119

أصول الفقه ( شرح اصول فقه ) ( فارسى )

الف . دلايل حجيت خبر واحد از آيات قرآن مقدمه : كسانى كه براى حجيت خبر واحد به آياتى از قرآن تمسك مىكنند ادعا ندارند كه آيات قرآنى نص در مطلوب است و دلالت آنها بر مدعا ، يعنى حجيت خبر واحد قطعى است ، بلكه حد اكثر مىخواهند بگويند : اين آيات ظهور در مطلوب دارند و وقتى مسألهء ظهور مطرح شد بجاست كه خصم ، يعنى منكرين حجيت خبر واحد در مقام اعتراض برآمده و بگويند : استدلال به اين آيات براى اثبات آن مدعا ناتمام است به دليل اينكه از طرفى خود خبر واحد گمان‌آور است و از طرف ديگر آياتى هم كه به آن استدلال مىكنيد ظنّى الدلاله هستند چون ظاهرند و نه نص و همان اشكالى كه خود خبر واحد دارد ظاهر كتاب هم دارد و شما نمىتوانيد با يك دليل ظنى بر يك امر ظنى ديگر استدلال كنيد ، بلكه حتما بايد ادله حجيت خبر واحد خودشان قطعى و يقين‌آور باشند سپس مستشكل اضافه مىكند به اينكه اگر شما بفرماييد : آيات قرآن اگرچه ظنى الدلاله‌اند و لكن قطعى الصدور هستند پس باز هم پشتوانهء خبر واحد دليل قاطع شد . ما خواهيم گفت : قبول داريم كه آيات قطعى السند هستند ، ولى اين مفيد فايده‌اى نيست ؛ زيرا شما مىخواهيد به دلالت آيات استدلال كنيد نه به سند آنها و دلالت آيات هم متاسفانه ظنى است ، پس به درد شما نمىخورد . به نظر مصنف ، اين اعتراض بر مشهور علما وارد نيست . به دليل اينكه ظواهر قرآن اگرچه ظنى الدلالة هستند ، لكن در باب حجيت ظواهر خواهد آمد كه ظواهر حجيت دارند و دليل آن بناى عقلاست كه يك دليل قطعى است پس خبر واحد متكى بر ظواهر است و ظواهر متكى بر علم و قطع و با يك واسطه منتهى به علم مىشود ، پس استدلال به ظن بر حجيت ظن نيست ، بلكه در نهايت استدلال به علم براى حجيت ظن است . با حفظ اين مقدمه مىگوييم : از قرآن به پنج آيه استدلال شده كه عبارت‌اند از : 1 . آيهء نبأ ، 2 . آيهء نفر ، 3 . آيه كتمان ،